De kernen van Gulpen-Wittem
Partij / Wittem
Partij/Wittem ligt aan de Rijksweg N278 van Maastricht naar Vaals en dient zich meteen aan nadat u Gulpen hebt verlaten. Wittem dankt zijn faam vooral aan het Redemtoristenklooster. Het heeft een prachtige kloosterbibliotheek voor exposities en voorstellingen, waar gelovigen de heilige Gerardus vereren. Het is een echt bedevaartsoort. Maar als u het dorp uit wandelt, de glooiende akkers op; dan begrijpt u meteen waarom Wittem altijd al een “heerlijkheid” genoemd werd.Aan de Wittemer Allee 3 ligt het kasteel Wittem dat rond 1100 gebouwd is. In de tachtigjarige oorlog veroverde Prins Willem van Oranje het kasteel. Nu is het in gebruik als kasteelhotel/restaurant. Bovendien ligt bij het gehucht Cartils dat ten noordwesten van Wittem ligt het kasteel Cartils. Dit kasteel werd al in de vroege middeleeuwen vermeld als kleinste Rijskheerlijkheid in deze streek. Gedeelten van het kasteel dat tot 1776 in het bezit bleef van lijnrechte afstammelingen van de ridders van Cartils, zijn vijftiende en zestiende eeuws, zoals de toren met hoekarkel en het vrijstaande hoekgebouw.
Partij-Wittem bestond 150 jaar geleden uit 47 huizen met 270 inwoners. Nu zijn er circa 420 woningen en circa 800 inwoners.
