Nieuwjaarstoespraak burgemeester Ramaekers 1 januari 2026

Geachte aanwezigen,
Beste allemaal,

Fijn dat we, traditioneel, het nieuwe jaar kunnen starten. We zijn hier samen in het Wielderhoes. Helaas konden we ook dit jaar nog geen gebruik maken van de majestueuze kloosterbibliotheek in Wittem. Maar eerlijk is eerlijk, na het vorig jaar voelt het Wielderhoes ook wel weer vertrouwd en ik voel me hier heel welkom!

En laat ik dan ook maar meteen mijn dankbaarheid uitspreken voor de gastvrijheid hier in Wijlre. En ook weer een groot dankjewel aan alle vrijwilligers die zich enorm inzetten om deze bijeenkomst weer tot een succes te maken.

Zoals u inmiddels gewend bent blikken we bij de nieuwjaarsreceptie niet alleen vooruit maar kijken we ook even naar het jaar wat achter ons ligt.

Bij ons in het gezin ging in 2025 gelukkig alles z’n gangetje, onze jongste dochter rijdt sinds oktober op de ambulance in de regio Eindhoven en ze vindt het geweldig!

En onze oudste dochter is in blijde verwachting… nog 3 weken, de bakfiets is al besteld, en dan kan de puppy komen, dus nee, uw burgemeester wordt nog geen oma…

Maar alle gekheid op een stokje, ik moet u eerlijk zeggen dat toen ik aan deze speech werkte en het jaar 2025 door mijn hoofd liet gaan, ik niet echt vrolijk werd. In wat voor een wereld leven wij eigenlijk?

Wereldleiders acteren mondiaal wat mij betreft te impulsief, verdeeld en te kortzichtig, waardoor conflicten verder escaleren, internationale samenwerking verzwakt en problemen zoals klimaatverandering, oorlog en ongelijkheid steeds omvangrijker worden.

Maar toen ik bij mijn terugblik meer lokale focus aanbracht kreeg ik een enorme glimlach op mijn gezicht. Wat ben ik trots op Gulpen-Wittem en haar inwoners. Een paar voorbeelden van mooie burgerinitiatieven:

• In Partij werd afgelopen jaar een Social Sofa gemozaïekt, geplaatst en in gebruik genomen. Karin Bruers, de oprichter van Social Sofa, zei ooit: “Mensen die hun buren kennen voelen zich veiliger, zijn minder eenzaam en zijn gelukkiger. Zo simpel is het”
• Het Durpshoes in Nijswiller begint echt vorm te krijgen, de bouw vordert gestaag. De opgerichte Stichting, bestaande uit inwoners van het dorp, zet de schouders eronder, en is bereid voor de toekomst verantwoordelijkheid te nemen voor de exploitatie.
• Inwoners van Heijenrath hebben met eigen handen de oude waterput bij het kapelletje herbouwd. Inmiddels zit ook het dak erop en is de put feestelijk geopend.
• In juli van 2025 vond er een goedbezochte welkomstavond plaats voor nieuwe inwoners die in de gemeente kwamen wonen. Een positief moment van ontmoeting en kennismaking. Geweldig om contacten te zien ontstaan.
• De Hubertusmarkt in Gulpen was ook dit jaar weer een enorm succes. Op het Cittaslow-plein werden 3 ondernemers uit Gulpen-Wittem aan het netwerk van Cittaslow-ambassadeurs toegevoegd en we mochten deze editie zelfs onze gouverneur, Emile Roemer, ontvangen.
• Als waardering en dank voor hun vrijwillige inzet mochten 8 inwoners van onze gemeente een koninklijke onderscheiding ontvangen. En ook werden er dit jaar weer 2 jeugdlintjes uitgereikt.
• Bewonersnetwerken organiseerden bijeenkomsten, zoals de gebiedsontwikkelingsbijeenkomsten Wijlre-Oost.
• De Gulpener Bierbrouwerij bestond 200-jarig en gaf een succesvol Hopfest in Reijmerstok, voor alle inwoners van het dorp Gulpen.
• Bewoners uit Epen zijn enorm betrokken en actief rond de plannen van het Patronaat in Epen. Ook de levensboom in Epen, is een mooi voorbeeld van een hechte samenwerking binnen de gemeenschap.
• CPO Mechelen begint steeds concreter te worden.
• En een werkgroep van Pelgrimsoord Wittem heeft met een hele week vol activiteiten aandacht geschonken aan de wereldwijde campagne ‘Orange the World’.
• Verder kende Gulpen-Wittem in 2025 een rijk aanbod aan levendige en verbindende activiteiten georganiseerd door inwoners, voor inwoners en bezoekers, ook hiervoor staken heel veel vrijwilligers hun handen uit de mouwen. Luikse markt in Wahlwiller, bier- en wijnfeesten, Groeëte Gulpener Vastelaoves Finale, optochten georganiseerd door de varnavalsverenigingen, Koningsvogelschieten van schutterijen, hoeskamers, processies en kermissen in de dorpen en in deze wintertijd diverse kerstmarkten, kribkestochten en warme concerten.

Een terugblik die natuurlijk verre van compleet is, maar die goed laat zien dat er heel veel kracht, organisatievermogen, betrokkenheid en energie in onze dorpen aanwezig is, fantastisch! En uiteraard, ik wil de feestelijke sfeer hier vandaag niet verstoren, maar als we vooruit kijken moeten, en kunnen, we onze ogen niet sluiten voor de tijd waarin we leven.

Wie had er nou ooit kunnen denken dat wíj, na de viering van 80-jaar vrijheid, nog een keer huis-aan-huis in heel Nederland, een boekje van het ministerie zouden krijgen waarin gevraagd wordt je voor te bereiden op een noodsituatie…

De boodschap is heel simpel. Probeer ervoor te zorgen dat je:

1. de eerste 72 uur zelf door kunt komen;
2. maak een plan en
3. PRAAT met elkaar en HELP elkaar.

Maar het gaat misschien wel veel verder dan een keertje een paar uurtjes stroom- of wateruitval… Heeft u ook gehoord van het veranderende beleid van de Nederlandse Spoorwegen? Waar de prioritering eerst nog was personen-goederen-defensievervoer krijgt vanaf nu defensievervoer altijd voorrang.

Bizar toch als je dat bericht goed tot je door laat dringen. We zijn getuige van grote cyberaanvallen en wereldwijde incidenten die bijvoorbeeld het vliegverkeer verstoren, datahacks bij grote bedrijven, aanvallen op vitale infrastructuur en diverse Nederlandse overheidswebsites, en de aanwezigheid van mysterieuze drones in zowat elk Europees land… In een toespraak van Mark Rutte, secretaris-generaal van de NAVO, van een week of 3 geleden, waarschuwde hij ons en zei dat we ons moeten voorbereiden op een oorlog zoals onze ouders en grootouders die meemaakte. Ik wist niet wat ik hoorde.

Tja, en dan krijgen wij de opdracht om ons voor te bereiden op een noodsituatie, maar bedoelt men eigenlijk oorlog? Ook voor mij als burgemeester is dit een lastige opgave, want waarop moet je je dan voorbereiden, en hóe dan?

Laatst sprak iemand me aan en zei: “de overheid zegt wel dat we ons moeten voorbereiden op oorlog, maar we moeten met z’n allen de oorlog zien te voorkomen”.

En zal ik u eens wat zeggen, ik weet ook niet hoe, maar ik ben het daar roerend mee eens… Juist daarom is het belangrijk om te beseffen wat we hier wél hebben: we leven in een vrij en democratisch land. Dit te behouden vraagt om doorlopende zorg, aandacht en om betrokkenheid van ons allemaal. Een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor ons als samenleving, voor overheid en politiek, en voor de media.

‘Je beseft pas wat je mist, als het er niet meer is’ dat is een bekend gezegde. Maar zover zouden we het helemaal niet moeten laten komen. In 2026 staan we opnieuw voor een belangrijk moment in de democratie: de gemeenteraadsverkiezingen. U mag aangeven wie u het vertrouwen geeft om ook in deze onzekere tijden gedurende 4 jaar koers te bepalen in de gemeente.

Wat mij betreft hebben wij, zeker in deze tijd, geen politici meer nodig die zich gedragen alsof ze constant in de puberteit zijn: impulsief, egocentrisch, polariserend, altijd wijzend naar een ander, gebruikmakend van desinformatie, enkel gericht op aandacht en kortetermijn-succes.

Nee, in plaats daarvoor hebben we politici nodig die volwassen, plichtsgetrouw en doordacht leiderschap tonen. Die in hun communicatie gebruikmaken van feiten, vertrouwen als uitgangspunt nemen, durven te staan voor moeilijke besluiten en ook de langetermijn-consequenties van besluiten mee wegen bij beslissingen. Een democratie kan niet zonder díe mensen.

Volksvertegenwoordigers en bestuurders die sámen knopen doorhakken. Hoe lastig dat soms ook is. Dus niet gemeenteraad tegen college & oppositie tegen coalitie, nee, samen!

In Gulpen-Wittem hebben we na de verkiezingen weer 15 raadsleden en 3 wethouders die zich, als het goed is, elke dag met hart en ziel gezamenlijk inzetten voor het openbaar bestuur. Ook in Gulpen-Wittem krijgen zij steeds vaker te maken met online beledigingen, intimidatie en anonieme bedreigingen. Weet u, in onze samenleving mag iedereen zijn mening laten horen. Dat is een groot goed. Het niet eens zijn met elkaar en overwegingen uitwisselen mag.

Maar, als je echt het verschil wil maken, ga dan zélf aan het roer staan. En wil je die verantwoordelijkheid niet nemen, geef dan diegenen die als gekozen volksvertegenwoordigers wél de nek uitsteken, het vertrouwen. Schreeuwen, beledigen, intimideren en bedreigen? Het is onacceptabel! Daar zouden we allemaal een streep moeten trekken.

Tot slot

Wat het komende jaar en de toekomst gaat brengen is afwachten. Maar, hoe dan ook, ik ga niet bij de pakken neerzitten, van thuis uit ben ik optimistisch. Mijn optimisme moet u niet zien als een ontkenning van de werkelijkheid.

Nee, mijn optimisme is de overtuiging dat wij samen hier in Gulpen-Wittem het verschil kunnen maken, ook wanneer de wereld onzeker is. In roerige tijden is geborgenheid, je thuis voelen in kleine kring, maar ook je thuis voelen in je buurt en in je dorp belangrijk. PRAAT met elkaar en HELP als dat even nodig is.

Dagelijks zie ik mensen in onze dorpen, scholen, verenigingen, bedrijven en onze hulpdiensten, politie, ambulance en brandweer, die wél verantwoordelijkheid nemen en naar u en elkaar omkijken. En de voorbeelden van de burgerinitiatieven spreken wat mij betreft voor zich.

Dat stemt hoopvol.

Laten we dit nieuwe jaar gebruiken om te bouwen aan rust waar het kan, moed waar het nodig is en een toekomst voor iedereen. Ik wens allen een goed nieuwjaar toe in vrede, en met gezondheid en geluk.

Zielig nujoar allemoal!